Chenin Blanc

Chenin Blanc kan iets wat bijna geen andere druif kan: in één streek, van hetzelfde ras, wordt kurkdroge stille wijn gemaakt, mousserende wijn en stroperig zoete dessertwijn. De sleutel is het zuur, dat in elke stijl overeind blijft.

Niet aromatisch, wel karaktervol

Chenin Blanc is geen aromatische druif: van zichzelf heeft hij weinig te zeggen. Waar Riesling en Sauvignon Blanc hun aroma's uit de druif halen, krijgt Chenin zijn karakter ergens anders: uit de rijpheid bij de oogst, uit botrytis, uit eikenhout en uit jaren op de fles. Daarin lijkt hij op Chardonnay, met één groot verschil: het zuur blijft hoog.

Geblend wordt hij zelden. Wat er in de fles zit, komt van één ras.

Het zuur is de motor

De zuurgraad is hoog, en dat is geen toeval van het klimaat: ook in warm Zuid-Afrika houdt de druif veel zuur vast. Precies daarom is Chenin Blanc geschikt voor mousserende wijn, waar zuur de ruggengraat vormt, en voor zoete wijn, waar het de restsuiker in balans houdt. Zoet betekent hier dus niet plakkerig maar levendig.

Om dat zuur te bewaren wordt malolactische gisting meestal vermeden. Het alcoholgehalte blijft medium en is laag bij de zoete stijlen; de body loopt van licht tot vol, afhankelijk van de stijl.

Het klimaat bepaalt het fruit

Chenin Blanc groeit het best in een gematigd klimaat. Hoe rijp de druiven worden, hoor je terug in het glas. In koelere jaren en regio's is het profiel groene appel en citrus; in warmere regio's schuift dat op naar geel steenfruit als perzik en abrikoos, met soms een tropisch randje. De kleur loopt mee: bleek tot medium citroengeel, en goudgeel bij zoete wijnen en met veroudering.

De Loire: elke stijl uit dezelfde druif

De thuisbasis is de Loire, en daar laat de druif zijn hele bereik zien. Vouvray in Touraine maakt alles: droog, halfdroog, zoet en een groot volume mousserend volgens de traditionele methode. Het klimaat is er marginaal, dus per jaargang wordt bekeken welke stijl haalbaar is.

Savennières in Anjou gaat de andere kant op: droog en vol, vaak op hout, en gemaakt om te verjaren. In hetzelfde Anjou liggen Coteaux du Layon, Quarts de Chaume en Bonnezeaux, waar de zoetste wijnen vandaan komen. De ochtendmist van de rivier de Layon brengt botrytis op de druiven en de middagzon droogt ze weer op. Daaronder zitten de bredere appellaties Anjou, Saumur en Crémant de Loire, met droge stille en mousserende wijn.

Zuid-Afrika: Steen en oude stokken

Buiten Frankrijk is Zuid-Afrika het tweede thuis. Daar heet de druif ook wel Steen, is het de meest aangeplante witte druif, en komt wereldwijd het grootste volume Chenin Blanc vandaan. De beste wijnen komen uit Stellenbosch en Swartland, vaak van oude stokken (Old Vine), met Paarl als grote leverancier daarnaast. De stijl is droog en loopt van simpel en fruitig tot vol en op hout.

In de kelder en op de fles

Eikenhout is voorbehouden aan de premiumwijnen: Savennières en de betere Zuid-Afrikaanse Chenin. Goedkopere wijn blijft op staal, waar het fruit fris en direct blijft.

Goede Chenin Blanc is uitstekend geschikt om te verjaren. Het zuur houdt de wijn overeind terwijl er tonen van honing, noten, marsepein en hooi bij komen. Simpele Chenin mist die basis en moet jong gedronken worden.