Regio’s
Alto Adige
Het alpine noorden van Italië, met Duitstalige etiketten: steile hellingen, koude nachten en witte wijnen met opvallend veel precisie.
Alto Adige is de meest noordelijke wijnstreek van Italië en heet in het Duits Südtirol. De dalen van de Adige en de Isarco liggen tussen bergen die de koude noordenwind buitenhouden, terwijl de hoogte de nachten koel houdt. Het resultaat: kleine oogsten en witte wijnen met veel aroma en stevig zuur.
Bergen als thermostaat
De wijngaarden liggen van ongeveer 200 tot boven 1000 meter, vaak op steile hellingen. Het klimaat is alpine continentaal: zonnige, warme dagen en koude nachten. Dat verschil is de kern van de stijl. Zonuren maken de druiven rijp, de koelte houdt het zuur en de aromatische stoffen intact. Hoe hoger het perceel, hoe strakker de wijn.
Een witte streek in een rood land
Het merendeel van de productie is inmiddels wit. Pinot Grigio is er in zijn meest geconcentreerde Italiaanse vorm te vinden, met een echte kern van steenfruit in plaats van de lichte, neutrale stijl uit de vlakte. Daarnaast spelen Pinot Bianco, Chardonnay, Sauvignon Blanc en Gewürztraminer een grote rol. Die laatste is naar het dorp Tramin genoemd, dat midden in de streek ligt.
Schiava, Lagrein en Pinot Nero
Het rood is klein maar eigenzinnig. Schiava (Vernatsch) geeft de lichte, bleke, kersige wijn die je lokaal bij de lunch krijgt, met Santa Maddalena bij Bolzano als bekendste naam. Lagrein is het tegendeel: diep van kleur, stevig van tannine en met een bittere kers, van oorsprong uit de wijk Gries. En Pinot Nero, hier ook Blauburgunder, doet het goed op de hoger gelegen percelen.
Van Terlano tot de Valle Isarco
De subzones vertellen elk hun eigen verhaal. Terlano staat bekend om langlevende Pinot Bianco, de koele Valle Isarco (Eisacktal) om aromatische witte wijnen op hoogte, waaronder Sylvaner, Kerner en Müller-Thurgau, en de Bassa Atesina in het zuiden om Gewürztraminer en Pinot Grigio. Coöperaties spelen hier een ongebruikelijk grote rol en leveren een groot deel van de topwijnen.
Twee talen op één etiket
Bijna alle wijn valt onder één noemer: de DOC Alto Adige, in het Duits Südtirol. Omdat de streek tweetalig is, staan namen vaak dubbel op het etiket, dus Alto Adige naast Südtirol en Lago di Caldaro naast Kalterersee. Verwar de streek niet met de DOC delle Venezie, die het volume aan Pinot Grigio uit de vlakte van Veneto, Friuli en Trentino dekt: andere ligging, andere ambitie.
Belangrijkste druiven
Overwegend wit, met een klein maar karaktervol rood aandeel.
- Pinot Grigio
- Pinot Bianco
- Gewürztraminer
- Chardonnay
- Sauvignon Blanc
- Schiava (Vernatsch)
- Lagrein
- Pinot Nero
Voor je examen
Onthoud dit van Alto Adige
- Alpine continentaal met grote dag-nachtverschillen.Zon maakt rijp, koude nachten houden zuur en aroma vast.
- Hoogte bepaalt de stijl.Van 200 tot boven 1000 meter; hoger betekent strakker en aromatischer.
- De serieuze kant van Pinot Grigio.Meer concentratie en steenfruit dan de lichte stijl uit de vlakte.
- Schiava licht, Lagrein stevig.Twee inheemse blauwe druiven met tegengestelde profielen.
- Tweetalige etiketten.Alto Adige en Südtirol zijn dezelfde DOC; Gewürztraminer verwijst naar het dorp Tramin.
- Niet hetzelfde als delle Venezie.Die DOC dekt het volume aan Pinot Grigio uit de vlakte van Veneto, Friuli en Trentino.