Rhône

De Rhône is streng genomen niet één wijnstreek maar twee. Ze delen een naam en een rivier, maar het noorden en het zuiden verschillen in klimaat, bodem, druiven en zelfs in de manier waarop een wijn wordt opgebouwd. Wie dat onderscheid vasthoudt, heeft de streek half begrepen.

Twee streken, één rivier

Het noorden is smal, koel en continentaal, met wijngaarden op steile hellingen langs de rivier. Het levert maar een klein deel van de totale productie. Het zuiden is breed, vlakker en mediterraan, met veel meer volume: het overgrote deel van alle Rhône-wijn komt hier vandaan, vooral als Côtes du Rhône.

Het noorden: Syrah op graniet

Voor rood is Syrah hier het enige toegestane blauwe ras. De bodem is voornamelijk graniet, de hellingen zijn zo steil dat er met de hand terrassen zijn aangelegd, en die ligging naar de zon is precies wat de druif nodig heeft om in een koeler klimaat volledig rijp te worden.

De namen om te kennen, van noord naar zuid: Côte-Rôtie (het meest parfumeerd, mag een deel Viognier meegisten), Hermitage (het krachtigst en het langst houdbaar), Crozes-Hermitage (de grootste appellation van het noorden, toegankelijker), Saint-Joseph en Cornas (stevige tannine, puur Syrah).

Wit in het noorden

Wit is hier een kleine maar bijzondere categorie. Condrieu is volledig Viognier: vol, laag in zuur en sterk bloemig met abrikoos en perzik. In Hermitage, Crozes-Hermitage en Saint-Joseph komt het wit van Marsanne en Roussanne, vollere wijnen met een notige, honingachtige kant als ze ouder worden.

Het zuiden: de blend regeert

In het zuiden staat bijna geen wijn op één druif. Grenache is de basis, met Syrah en Mourvèdre als vaste partners: samen de blend die als GSM bekendstaat. Grenache brengt rijp rood fruit en alcohol, Syrah kleur, peper en tannine, Mourvèdre structuur en een aardse, vleesachtige toon.

Châteauneuf-du-Pape is de bekendste naam, met een reeks toegestane rassen die veel verder gaat dan die drie, en met de beroemde galets roulés: grote ronde keien die de warmte van de dag vasthouden en de bodem bedekken tegen verdamping. Daarnaast zijn Gigondas en Vacqueyras de namen om te onthouden, plus Tavel voor stevige droge rosé.

De mistral

Door het dal blaast de mistral, een koude, droge noordenwind. Die wind houdt de wijngaarden droog en beperkt daarmee ziektedruk, maar hij is ook krachtig genoeg om jonge stokken te beschadigen. Vandaar dat er in het noorden wordt vastgezet aan palen en dat de stokken in het zuiden vaak laag en gedrongen worden gehouden. Het is een van de duidelijkste voorbeelden van hoe terroir hier verder gaat dan alleen de bodem.